İçeriğe geç

Bu sözlük, Mono’nun içeriklerinde ve proje dokümanlarında geçen temel teknik kavramları tek yerde toplar.

Blue-green deploy

Release

Eski ve yeni sürümün paralel çalıştığı, trafik yönünün tek hamlede yeni ortama çevrildiği deployment stratejisi.

Canary deploy

Release

Yeni sürümün trafiğin küçük bir yüzdesine açılıp metrikler sağlıklıysa kademeli artırıldığı deployment stratejisi.

Error budget

SRE

Bir SLO hedefi içinde tolere edilen hata payı. Yeni özellik hızı ile güvenilirlik çalışmasını dengelemek için kullanılır.

GitOps

Platform

Altyapı ve uygulama durumunun Git'te tanımlandığı; canlı ortamın bu tanıma otomatik olarak yaklaştırıldığı operasyon modeli.

IaC

Altyapı

Infrastructure as Code

Altyapı kaynaklarının manuel işlem yerine kodla tanımlanması, gözden geçirilmesi ve uygulanması pratiği.

mTLS

Güvenlik

Mutual TLS

İki tarafın da birbirini sertifika ile doğruladığı TLS modeli. Servisler arası güvenli iletişimde kullanılır.

PITR

Veritabanı

Point-in-Time Recovery

Veritabanını belirli bir zamandaki tutarlı duruma geri döndürme yeteneği. PostgreSQL'de base backup + WAL archive ile sağlanır.

RPO

Süreklilik

Recovery Point Objective

Bir olayda kabul edilebilir veri kaybı miktarı. 0 RPO, veri kaybı olmaması anlamına gelir.

RTO

Süreklilik

Recovery Time Objective

Bir kesinti sonrası hizmetin kabul edilebilir en geç ne kadar sürede geri dönmesi gerektiğini ifade eden hedef.

SLI

Gözlemlenebilirlik

Service Level Indicator

SLO hedefini ölçmek için kullanılan somut metrik. Başarı oranı, p95 gecikme veya hata oranı tipik SLI örnekleridir.

SLO

Gözlemlenebilirlik

Service Level Objective

Bir hizmetin kullanıcı açısından kabul edilebilir kalite hedefi. Örneğin 28 gün içinde isteklerin %99,9'unun başarılı olması.

Zero trust

Güvenlik

Ağ konumuna güvenmeyen; her kullanıcı, cihaz ve servis isteğini kimlik, yetki ve bağlamla doğrulayan güvenlik yaklaşımı.