MySQL ve MariaDB, SQL kullanan ilişkisel veritabanı yönetim sistemleridir. MariaDB, MySQL’den türemiş olsa da iki proje bağımsız gelişir. Benzer komut ve istemcilerle çalışmaları, bütün sürümlerin veya veri dosyalarının karşılıklı uyumlu olduğu anlamına gelmez. İstemci bağlantısının kurulması, uygulama sorgularının aynı sonuç ve transaction davranışıyla çalıştığını kanıtlamaz.
Web uygulaması, ticari yazılım veya özel geliştirmede ilk soru “hangisi daha hızlı?” değil, uygulamanın hangi motor ve sürümle desteklendiğidir. Sonraki karar sorgu yükü, yüksek erişilebilirlik, bakım ve göç maliyetiyle verilir.
MariaDB ile MySQL arasındaki farklar
MariaDB’nin sürüme özel karşılaştırması, MariaDB 11.4 ve MySQL 8.0 için önemli ayrımları belgeler. Bu tablo yeni sürümlere kontrol edilmeden taşınmamalıdır. GTID, replikasyonda transaction’ları tanımlayan kimlik mekanizmasıdır; collation, metinlerin nasıl karşılaştırılıp sıralandığını belirler. Aynı terimin iki üründe bulunması, uygulamasının uyumlu olduğu anlamına gelmez.
| Alan | Geçişte kontrol edilecek fark |
|---|---|
| JSON | MySQL’in binary JSON biçimi ile MariaDB’nin JSON yaklaşımı ve ilgili fonksiyon davranışları aynı değildir. |
| GTID | İki projenin GTID uygulamaları uyumlu kabul edilmez; replikasyon yolu ayrıca tasarlanır. |
| Karakter karşılaştırma | Collation desteği, sıralama ve eşitlik davranışı hedef sürümde sınanır. |
| Kimlik doğrulama | Kullanıcı hesabı, authentication plugin ve sürücü desteği birlikte incelenir. |
| Sorgu planı | Aynı SQL ve indeksler farklı optimizer kararları üretebilir. |
| HA | Galera, standart replikasyon ve MySQL’e özgü cluster seçenekleri aynı topoloji değildir. |
Yeni projelerde de otomatik bir kazanan yoktur. PostgreSQL dahil adaylar aynı uygulama gereksinimleriyle karşılaştırılmalıdır; motor değiştirmek uygulamaya özgü SQL ve işletim bilgisini de etkiler.
Sürüm, paket ve üretim kurulumu
MySQL sürüm modeli Innovation ve LTS kanallarını ayırır. 8.4 LTS, bu adlandırmanın başlangıcıdır; “MySQL 8.0 LTS” ifadesiyle kurulum standardı oluşturulmamalıdır. MariaDB’nin sürüm ve destek takvimi ayrı değerlendirilir.
Paket kaynağı, işletim sistemi, istemci ve yedekleme aracı bir bütün olarak seçilir. Community sunucusu, Enterprise bileşenleri, proxy ürünleri ve destek sözleşmeleri aynı lisans kapsamına konulmamalıdır. LTS uzun süreli destek serisini ifade eder; yama, güvenlik bakımı ve yükseltme ihtiyacını ortadan kaldırmaz.
Üretim öncesinde TLS, uygulamaya özel yetkiler, karakter seti, bağlantı havuzu, disk büyümesi ve yavaş sorgu kaydı planlanır. İnternete açık yönetici hesabı veya uygulama için sınırsız root erişimi kullanılmaz.
Replikasyon ve Galera seçimi
Primary-replica modeli, okuma yükü veya kurtarma gereksinimi için yeterli olabilir. Replica’dan okunan verinin güncelliği, uygulamanın read-after-write beklentisiyle birlikte değerlendirilir. Proxy’nin bağlantıları dağıtması tek başına tutarlılık sağlamaz.
MariaDB Galera Cluster, multi-primary replikasyon için ayrı bir seçenektir. Node sayısını artırmak yazma kapasitesinin doğrusal artacağı anlamına gelmez. Ağ gecikmesi, certification çakışmaları ve flow control etkisi pilotta ölçülmelidir.
Yedekleme ve geri dönüş
MariaDB için mariadb-backup belgeleri, fiziksel tam/artımlı yedek ile geri yükleme süreçlerini ayrı açıklar. MySQL’de kullanılacak aracın ilgili sürüm desteği ayrıca doğrulanır. PITR için uygun yedek ve gerekli binary log zinciri korunmalıdır.
Geçişte şu kontroller yapılır:
- Şema, trigger, routine, event, kullanıcı ve uygulama bağımlılıklarını çıkarın.
- Hedefte gerçek sorguların sonuçlarını, karakter davranışını ve transaction sınırlarını karşılaştırın.
- İlk veri aktarımı ile son fark aktarımını ayrı planlayın.
- Yazma trafiğini kontrollü taşıyın; geri dönüşte yeni yazma işlemlerinin nasıl uzlaştırılacağını belirleyin.
- Yedekten geri yüklemeyi ve uygulama açılışını izole ortamda doğrulayın.
Yaygın sorunlarda ilk kontrol
- Yavaş sorgu: Yavaş sorgu kaydı, execution plan, indeks ve lock beklemeleri incelenir.
- Too many connections: Bağlantı sızıntısı ve uzun transaction’lar araştırılır; yalnız
max_connectionsartırılmaz. - Replica gecikmesi: Ağ, disk, büyük transaction ve apply hızı ayrılır. GTID kullanımı tek başına gecikmeyi çözmez.
- ALTER TABLE bekliyor: Metadata lock, kullanılan DDL algoritması ve sürüm desteği kontrol edilir. “Online” DDL her işlemde kilitsiz değildir.
- Disk doluyor: Veri, geçici dosya, redo ve binary log ayrı izlenir; replikasyon/yedek zinciri kontrol edilmeden log silinmez.
