Mono’da mimari karar, tek bir ürün seçimi değildir. Bir sistemi kimin işleteceği, verinin nerede yaşayacağı, değişikliğin nasıl geri alınacağı ve olay anında kimin ne yapacağı da kararın parçasıdır.
1. Üretici bağımsızlığı stratejik bir değerdir
Vendor lock-in her zaman kötü değildir; ancak farkında olunmadan oluştuğunda pahalıdır. Mono, kritik katmanlarda açık standartları ve taşınabilir mimarileri tercih eder.
2. Açık kaynak sadece lisans avantajı değildir
Açık kaynak; denetlenebilirlik, veri sahipliği, ekosistem esnekliği ve uzun vadeli sürdürülebilirlik sağlar. Ancak “ücretsiz yazılım” değil, doğru işletilmesi gereken bir mühendislik sorumluluğudur.
3. Basitlik ölçeklenebilirliğin ön şartıdır
Kubernetes, service mesh veya event-driven mimari güçlü araçlardır; ancak her problem için doğru cevap değildir. Önce en küçük güvenilir çözümü seçer, karmaşıklığı ihtiyaç doğdukça ekleriz.
4. Gözlemlenemeyen sistem yönetilemez
Log, metric ve trace; dashboard süsü değil, karar mekanizmasıdır. Her kritik servis için SLI, SLO, runbook ve postmortem akışı tasarlanmalıdır.
5. Yedek, restore edilene kadar yedek değildir
Backup dosyasının varlığı güvence değildir. RPO/RTO hedefleri, restore tatbikatı ve düzenli DR senaryoları üretim sisteminin parçası olmalıdır.
6. Güvenlik sonradan eklenmez
Kimlik, yetki, secret yönetimi, audit log, mTLS ve network policy; mimarinin ilk gününden itibaren düşünülür. Güvenlik, teslimat hızına karşı değil, sürdürülebilir teslimat için vardır.
7. Operasyon modeli mimarinin parçasıdır
Bir sistemi kim izleyecek, kim güncelleyecek, kim olayda karar verecek ve kim müşteriye bilgi verecek? Bu sorular cevaplanmadan mimari tamamlanmış sayılmaz.
8. Her karar ölçülebilir olmalıdır
“Daha iyi”, “daha hızlı”, “daha güvenli” gibi hedefler sayısallaştırılmalıdır. Latency, uptime, deploy süresi, lisans maliyeti, restore süresi ve alarm gürültüsü ölçülür.
Bu prensipler Mono’nun hem kendi ürünlerinde hem de müşteri projelerinde kullandığı ortak pusuladır.
